Yengil sanoat korxonalarining rivojlanishi va elektr energiya iste’moli holati tahlili

Authors

  • Kamoliddin Kadirov O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Energetika muammolari instituti
  • Furqat Nazarov Energetika va elektr texnologiyasi kafedrasi katta o‘qituvchisi t.f.n Jizzax politexnika instituti
  • Botir Xoldarov Energetika va elektr texnologiyasi kafedrasi o‘qituvchisi Jizzax politexnika instituti

Keywords:

energiya samaradorligi, energiya iste’moli, matematik statistika, Chebishev polinomlari, korrelyatsion tahlil, regression tahlil, dispersion tahlil, elektr yuklamasi, solishtirma energiya sarfi

Abstract

Maqolada sanoat, jumladan, yengil va to‘qimachilik korxonalarida elektr energiyasi iste’moli ko‘rsatkichlarini matematik tahlil qilishga yondashuvlar ko‘rib chiqiladi. Energiya iste’molining ishlab chiqarish hajmi, texnologik rejimlar va boshqa omillar bilan bog‘liqligini aniqlashda matematik statistika, dispersion, korrelyatsion va regression tahlil, shuningdek Chebishev polinomlari asosida yaqinlashtirish usullarining imkoniyatlari yoritiladi. Chebishev usuli uchun berilgan namunaviy ma’lumotlar qayta hisoblanib, koeffitsiyentlar eng kichik kvadratlar mezoni asosida aniqlandi. Natijada beshta eksperimental nuqta uchun o‘rtacha mutlaq foiz xatoligi taxminan 1,10 % ni tashkil etdi. Ko‘p omilli regressiya modellaridan foydalanishda omillarning birgalikdagi
ta’siri, model parametrlarining statistik ahamiyatliligi va tanlanma hajmini hisobga olish zarurligi asoslanadi. Taklif etilgan yondashuvlar energiya iste’molini meyorlash, energiya tejash zaxiralarini aniqlash va ishlab chiqarish rejimlarini baholash uchun metodik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

References

FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR

International Energy Agency (IEA). Energy Efficiency 2025 — Industry. – IEA, Paris, 2025. – URL: https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-2025/industry

IEA 4E Electric Motor Systems Annex (EMSA). Policy Brief #9: Electric motor systems — why are they important? // IEA 4E Technology Collaboration Programme. – 2025. – URL: https://www.iea-4e.org/emsa/publications/policy-brief-electric-motor-systems-why-are-they-important/

International Energy Agency (IEA). Energy-Efficiency Policy Opportunities for Electric Motor-Driven Systems. – IEA, Paris, 2011. – URL: https://www.iea.org/reports/energy-efficiency-policy-opportunities-for-electric-motor-driven-systems

Hasanbeigi, A., Hasanabadi, A., Abdorrazaghi, M. Comparison analysis of energy intensity for five major sub-sectors of the Textile Industry in Iran // Journal of Cleaner Production. – 2012. – Vol. 23, No. 1. – P. 186–194. – DOI: 10.1016/j.jclepro.2011.10.037

Savas Palamutcu. Electric energy consumption in the cotton textile processing stages // Energy (Elsevier). – 2010. – Vol. 35, No. 7. – P. 2945–2952. – DOI: 10.1016/j.energy.2010.03.029

Koç, E., Çinçik, E., et al. Analysis of Energy Consumption in Woven Fabric Production // Fibres & Textiles in Eastern Europe. – 2010. – Vol. 18, No. 2(79). – P. 14–20. – URL: https://www.researchgate.net/publication/266531809

World Bank. Implementation Completion and Results Report (IDA-47450, IDA-52410, IBRD-88260), Report No. ICR00006469: Energy Efficiency Facility for Industrial Enterprises Project (P118737), Republic of Uzbekistan. – World Bank Group, Energy and Extractives Global Practice, Europe and Central Asia Region, 2024. – URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099112124114516150/pdf/BOSIB-938fdbfa-0904-402e-8711-daeea55e3a18.pdf

Tashkent Times. Uzbekistan’s textile product exports at US$ 3 billion in 2024. – Tashkent Times, Toshkent, 2025. – URL: https://tashkenttimes.uz/economy/14793-uzbekistan-s-textile-product-exports-at-us-3-billion-in-2024

International Energy Agency (IEA). Uzbekistan energy profile — Sustainable development. – IEA, Paris, 2022. – URL: https://www.iea.org/reports/uzbekistan-energy-profile/sustainable-development

Republic of Uzbekistan. Updated Nationally Determined Contribution (NDC2) of the Republic of Uzbekistan under the Paris Agreement. – UNFCCC NDC Registry, Bonn, 2021. – URL: https://unfccc.int/sites/default/files/NDC/2022-06/Uzbekistan_Updated%20NDC_2021_EN.pdf

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2019–2030-yillar davrida O‘zbekiston Respublikasini "yashil" iqtisodiyotga o‘tkazish strategiyasi to‘g‘risida (PQ-4477-son qaror, 04.10.2019-y.). – O‘zbekiston Respublikasi qonun hujjatlari to‘plami / IEA Policies Database, 2019. – URL: https://www.iea.org/policies/11979-strategy-for-the-transition-to-a-green-economy-for-the-2019-2030-period-resolution-of-the-president-of-the-republic-of-uzbekistan-no-pp-4477

Downloads

Published

2026-10-12

How to Cite

Kadirov , K., Nazarov, F., & Xoldarov, B. (2026). Yengil sanoat korxonalarining rivojlanishi va elektr energiya iste’moli holati tahlili . JIZPI XABARNOMASI, 1(1), 32–35. Retrieved from https://jurnal.jizpi.uz/jizpixabarnomasi/article/view/9